TAKS ve KAKS (Emsal) Nasıl Hesaplanır?
TAKS ve KAKS, imar bilgisinin temel kavramlarıdır ve emlak danışmanlığı sınavında neredeyse her dönem bir hesaplama sorusu olarak karşımıza çıkar. İyi haber: ikisi de basit bir bölme/çarpma işlemine dayanır. Formülü bir kez kavradığınızda, sayılar değişse de soru tipi değişmez.
Tanımlar
- TAKS (Taban Alanı Kat Sayısı): Binanın zemine oturan taban alanının, parsel (arsa) alanına oranıdır. Yani arsanın ne kadarının üstüne bina oturabileceğini gösterir.
- KAKS / Emsal (Kat Alanı Kat Sayısı): Binanın tüm katlarının toplam inşaat alanının, parsel alanına oranıdır. Yani arsa üzerinde toplam ne kadar kapalı alan inşa edilebileceğini gösterir.
Formüller
TAKS = Taban Alanı ÷ Parsel Alanı
KAKS (Emsal) = Toplam İnşaat Alanı ÷ Parsel Alanı
Soruda genellikle TAKS/KAKS değeri ve parsel alanı verilir; sizden taban alanını veya toplam inşaat alanını bulmanız istenir. Bu durumda formülü ters çevirirsiniz:
Taban Alanı = Parsel Alanı × TAKS | Toplam İnşaat Alanı = Parsel Alanı × KAKS
Adım adım örnek
2000 m² büyüklüğünde bir parselde, imar planında TAKS = 0,50 ve KAKS = 1,50 veriliyor. Bu binanın taban alanı ve toplam inşaat alanı nedir?
- 1. Taban alanı: 2000 × 0,50 = 1000 m². Yani arsanın yarısının üstüne bina oturabilir.
- 2. Toplam inşaat alanı: 2000 × 1,50 = 3000 m². Tüm katların toplamı bu kadar olabilir.
- 3. Kaç kat çıkar? 3000 ÷ 1000 = 3 kat (her kat taban alanı kadar ise). Bu, kat adedi için pratik bir tahmindir.
Alıştırma
Kendiniz deneyin: Parsel 800 m², TAKS = 0,40, KAKS = 1,60.
- Taban alanı kaç m²? (İpucu: 800 × 0,40)
- Toplam inşaat alanı kaç m²? (İpucu: 800 × 1,60)
Cevaplar: taban alanı 320 m², toplam inşaat alanı 1280 m². Aynı mantıkla her soruyu çözebilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- TAKS ile KAKS’ı karıştırmak: TAKS zemindeki oturum, KAKS toplam inşaat alanıdır. KAKS her zaman TAKS’a eşit veya ondan büyüktür.
- Yüzde–ondalık hatası: 0,50 değeri %50 demektir; işleme 50 olarak değil 0,50 olarak girilir.
- Birimi atlamak: Sonuç her zaman m² cinsindendir; oran (TAKS/KAKS) birimsizdir.
- Formülü ters çevirmek: Parsel alanı verilmişken katsayıyı bölmek yerine çarpın.
Bu hesabı nasıl kalıcı hâle getirirsiniz?
Hesaplama soruları yöntemi öğrenince kolaydır; tek eksik, sayıları değişen bol pratiktir. Ücretsiz deneme testlerimizde TAKS/KAKS ve diğer hesaplama soruları her denemede farklı sayılarla yeniden üretilir; böylece ezber değil, yöntem oturur. Hemen başlamak için ücretsiz üye olun.